W jaki sposób korzystnie wykupić samochód z leasingu w 2026?

Na czym w ogóle polega wykup z leasingu?

Zakończenie umowy leasingu to sygnał dla korzystające z leasingowanego przedmiotu, że może go wykupić za wskazaną na umowie kwotę – tzw. wartość rezydualną. Jest to najczęściej wartość znacznie niższa od bieżącej ceny rynkowej wyleasingowanego przedmiotu – samochodu osobowego, motocykla czy pojazdu ciężarowego. Bardzo często też symboliczna bo odpowiadająca np. 1% wartości początkowej pojazdu.

Leasingobiorca, po zapłaceniu ostatniej raty leasingu najczęściej otrzymuje informację od leasingodawcy (drogą mailową lub pocztą tradycyjną), że ma prawo do wykupu spłaconego pojazdu. Po zapłaceniu kwoty rezydualnej staje się właścicielem rzeczonego przedmiotu. Procedura jest bardzo prosta a praktyka pokazuje, że sami leasingodawcy dbają o to by przebiegała szybko i bez większych trudności.

Powyższe dotyczy najbardziej popularnej i wyjątkowo korzystnej podatkowo formy finansowania samochodu osobowego dla przedsiębiorców czyli leasingu operacyjnego, który jest powszechnym rozwiązaniem również w odniesieniu do pozyskiwania motocykli przez firmy czy finansowania samochodów ciężarowych przez firmy transportowe.

W przypadku leasingu finansowego, procedura wykupu jest – można rzec – tylko teoretyczna. Ponieważ w leasingu finansowym, odmiennie niż w operacyjnym to korzystający wciąga przedmiot leasingu na stan środków trwałych firmy (sam amortyzuje przedmiot w trakcie obowiązywania umowy) zatem w momencie zakończenia umowy leasingowej (zapłaceniu ostatniej raty leasingowej) własność przedmiotu automatycznie przechodzi na prawowitego właściciela – czyli leasingobiorcę.

Jakie są możliwości wykupu samochodu osobowego po zakończeniu umowy leasingu?

Teoretycznie można przyjąć, że leasingobiorca ma do wyboru dwie drogi:

• jedna to tzw. wykup prywatny (z przeznaczeniem pojazdu na cele prywatne)
• druga to wykup na firmę, w ramach której korzystał do tej pory z leasingowanego samochodu osobowego czy motocykla.

Teoretycznie bo taki wybór pozostawał realny do chwili uchwalenia z końcem 2021 r. ustaw znanych powszechnie pod nazwą „Polskiego Ładu”. Zawarte w nich przepisy spowodowały bowiem, że wykup prywatny stał się nieopłacalny a zatem sens jego stosowania jest obecnie zerowy…choć pozostaje pewna furtka (o czym dalej)!

Należy również podkreślić, że w zależności od formy prowadzonej działalności gospodarczej wybór sposobu, w jaki przeprowadzić można wykup samochodu z leasingu firmowego będzie możliwy lub nie.

Wykup auta z leasingu na spółkę prawa handlowego

Od razu należy zaznaczyć, że firmy prowadzące działalność gospodarczą w formie spółek prawa handlowego – np. spółki z o.o., spółki jawnej czy spółki akcyjnej – nie miały i nie mają wyboru (teoretycznie, o czym dalej). W ich przypadku, jeśli umowa na wyleasingowane Audi lub BMW została zakończona to powinny dokonać wykupu firmowego, czyli zaliczyć auto do majątku firmy po jego wykupieniu od leasingodawcy. Oczywiście, jeśli chcą nadal użytkować to auto w swojej firmie.

To, co będzie się działo po wykupie samochodu z leasingu na firmę uzależnione jest od wartości pojazdu podanej na ostatniej fakturze, tzw. fakturze wykupowej:

• W przypadku samochodu lub motocykla o wartości przekraczającej 10 000 zł należy potraktować go, jako nowy środek trwały w firmie i amortyzować wg przyjętego planu amortyzacyjnego. Co istotne to nie możemy stosować w tym przypadku indywidualnej/przyspieszonej stawki amortyzacyjnej, gdyż tak wykupiony pojazd w rozumieniu Ustawy z dnia 28 listopada 2020 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne oraz niektórych innych ustaw należy traktować jako nowy a nie używany.
• Jeśli faktura wykupowa za samochód osobowy czy motocykl nie przekracza swoją wartością kwoty 10 000 zł to wydatek na jego nabycie (wykup) zaliczymy jednorazowo do kosztów uzyskania przychodów w dacie miesiąca oddania go do użytkowania w firmie.

Przy czym graniczną kwotę w wysokości 10 tys. zł należy traktować jako netto, jeśli jesteśmy czynnym podatnikiem VAT. W przypadku gdy nie jesteśmy VAT-owcami, kwotę tę należy traktować jako brutto.

Auto poleasingowe wykupione na firmę można sprzedać, rozliczając się z jego sprzedaży tak samo, jak ze sprzedaży każdego innego składnika majątku firmy – rozliczając CIT oraz VAT.

Wykup auta z leasingu na jednoosobową działalność gospodarczą lub spółkę cywilną

JDG i sp. cywilne też mogą wykupywać do swoich firm auta i je amortyzować tak, jak zostało to opisane powyżej dla spółek handlowych. Dzieje się tak najczęściej, jeśli chcą korzystać nadal z wykupionego pojazdu.

W przeciwieństwie jednak do wykupu firmowego mają też możliwości nabycia pojazdu z leasingu na cele prywatne. Do niedawna dawało to (choć nadal jest pewna furtka, o której dalej!) większe możliwości w zakresie optymalizacji podatku dochodowego PIT.

W czasach przed „Polskim Ładem”, jeśli w naszej jednoosobowej działalności gospodarczej albo będąc w spółce cywilnej poszliśmy za głosem rozsądku i nie wprowadziliśmy samochodu do środków trwałych firmy to po pół roku od tego momentu mogliśmy sprzedać pojazd – na zwykłą umowę kupna-sprzedaży – bez podatku PIT oraz VAT. Warunkiem było dokonanie ów wykupu prywatnego. I dopóki nie nastał „Polski Ład” nie było ku temu żadnych przeciwwskazań na gruncie przepisów podatkowych. Regularnie publikowane przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej interpretacje indywidualne w tej kwestii nawet potwierdzały słuszność takiego rozwiązania, co przytaczamy choćby w interpretacji podatkowej w sprawie o sygnaturze 0115-KDIT1-2.4012.325.2019.1.AD.

Można zatem było sprzedać auto – już po 6 pełnych miesiącach od dokonania wykupu prywatnego z leasingu – bez konieczności ponoszenia jakichkolwiek powinności podatkowych (czyli płacenia z tytułu takiej sprzedaży podatku PIT oraz VAT)!

Jak wspominaliśmy, zmiany podatkowe, które wprowadził „Polski Ład” skutecznie zniechęciły przedsiębiorców prowadzących jednoosobowe działalności gospodarcze lub spółki cywilne do dokonywania wykupu prywatnego samochodów osobowych z leasingu. Obecnie muszą odczekać aż 6 lat by sprzedać taki „prywatny” pojazd na wolnym rynku bez konieczności rozliczania PIT i VAT. 6 lat a 6 miesięcy – to kolosalna różnica!

Zrównało to sytuację przedsiębiorców działających w ramach spółek kapitałowych z firmami prowadzącymi biznes jako jednoosobowe działalności gospodarcze. Bo pierwsi nie mieli nigdy możliwości wykupu prywatnego a drudzy ją stracili …a raczej wykup prywatny stał się dla nich po prostu już nie tak opłacalnym rozwiązaniem, jak opisujemy to powyżej.

Wykupić i sprzedać – korzystna opcja wykupu na towary handlowe

Zarówno spółki prawa handlowe, jaki i JGD czy sp. cywilne mogą rozważyć inny drogę i chcieć wykupić auto osobowe tylko po to, by zaraz je sprzedać a nie użytkować dalej.

Dla osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą korzystnym podatkowo rozwiązaniem – choć wymagającym cierpliwości – jest wykup do majątku prywatnego połączony z darowizną, o czym dalej.

Dla każdego podmiotu gospodarczego (np. sp. z o.o., jak i JDG), który niedługo po wykupie chce sprzedać auto jest jeszcze jedna, korzystna opcja o charakterze podatkowym.

Sprawdza się ona jednak doskonale tylko w przypadku drogich samochodów i z dużą kwotą wykupu!

Chodzi o wykup pojazdu na towary handlowe, które charakteryzują się tym, że:

• można od nich odliczyć 100% VAT, zamiast standardowych 50% dla samochodów osobowych, nawet jeśli wykorzystywałeś auto w celach mieszanych,
• pozwalają jednorazowo zaliczyć w koszty uzyskania przychodu całą kwotę netto z faktury wykupowej, nawet jeśli przekracza ona limit 100/150/225 tys. zł.

► Dla przykładu.

Twoja spółka opodatkowana jest CITem 19%. Przez ostatnie 3 lata leasingowałeś drogi, hybrydowy samochód osobowy PHEV, który wykorzystywałeś w celach mieszanych w związku z czym miałeś prawo do odliczania 50% VAT przez ostatnie trzy lata. Wartość pojazdu przyjęta do leasingu wynosiła 492 000 zł brutto czym znacznie przekraczała limit amortyzacyjny wynoszący 150 000 zł. Wykup z leasingu ustalony był zaś na poziomie 45%. Kwota wykupu opiewała zatem na 221 400 zł brutto, czyli 180 000 zł netto. Ponieważ zdecydowałeś, że od razu po wykupie chcesz sprzedać samochód to zamiast wykupu na firmę do środków trwałych zastosowałeś wykup do firmy na towary handlowe. Samochodu wprawdzie nie możesz już używać (musi stać np. na parkingu i czekać na swojego nabywcę) to jednak z faktury wykupowej odliczyłeś cały VAT, zaś do KUP „wrzuciłeś” pełną kwotę netto tej faktury zmniejszając tym samy podstawę opodatkowanie podatkiem CIT.

W przypadku wykupu na towary handlowe:

• zaliczyłeś w koszty firmy całą kwotę netto wykupu (180 000 zł) obniżając tym samym podstawę opodatkowania o 34,2 tys. zł (180 000 zł x 19%),
• odliczyłeś od podatku VAT całą kwotę naliczoną na fakturze wykupu w wysokości 41,4 tys. zł (221 400 zł – 180 000 zł).

W przypadku wykupu na środki trwałe:

• zaliczyłbyś w koszty firmowe jedynie tę wartość netto faktury wykupowej, która nie przekraczałaby wysokości limitu amortyzacyjnego – mógłbyś zatem obniżyć CIT jedynie o 28,5 tys. zł (150 000 zł x 19%)
• z uwagi na przeznaczenie prywatno-firmowe samochodu mógłbyś odliczyć tylko połowę naliczonego na fakturze wykupowej VATu – czyli tylko 20,7 tys. zł

Korzyść jest nie mała, prawda? Warunkiem skorzystania z niej jest:

• byś przed wykupem miał wpisany w PKD swojej firmy kod 45.11.Z „Sprzedaż hurtowa i detaliczna samochodów osobowych i furgonetek”,
• byś po wykupie zaksięgował samochód w firmie jako towar handlowy, nie zaś jako środek trwały,
• byś sprzedał wykupiony samochód do 1 roku, gdyż po upływie 12 miesięcy będzie trzeba przenieść go do ewidencji środków trwałych,
• byś nie użytkował samochodu i dla pewności udokumentował przebieg pojazdu na moment jego wykupu.

█ █ █ █

Cenna rada! Z uwagi na obowiązujące przy leasingu limity kosztów w dochodowym podatku PIT/CIT (100 000 zł dla aut spalinowych i hybrydowych, 150 000 zł dla hybrydowych oraz 225 000 zł dla aut elektrycznych), warto rozważyć wyższą kwotę wykupu już na etapie zawierania umowy leasingu operacyjnego, jeśli planujemy zakup droższego (od limitu) samochodu osobowego.

Dlaczego?

Chodzi o to by maksymalnie wykorzystać operacyjny leasing samochodowy i zmniejszyć spodziewany do zapłaty podatek dochodowy PIT lub CIT. Leasing i wykup stanową bowiem odrębne od siebie podatkowo transakcje. Zatem w koszty działalności gospodarczej możemy zaliczyć je niejako dwukrotnie. Jeden raz w ramach trwającej umowy leasingu operacyjnego i opłacaniu comiesięcznych rat leasingowych. Drugi raz w ramach wykupu (po zakończeniu umowy leasingu ) i zaliczeniu (dużego, jeśli ustawimy wysoki wykup) wydatku rezydualnego w koszty uzyskania przychodu, zmniejszającego jeszcze bardziej podstawę opodatkowania w firmie w procesie jego amortyzacji.

Dlaczego wykup prywatny stał się nieopłacalny …choć nie do końca

Dlatego, że ten, kto będzie chciał uniknąć podatku od dochodu ze sprzedaży poleasingowego pojazdu, będzie musiał odczekać aż sześć lat od wycofania samochodu z firmy. Stanowi o tym przepis art. 10 ust. 2 pkt 4 ustawy o PIT, zgodnie z którym przychód ze sprzedaży rzeczy ruchomej (np. auta), wykupionej do majątku osobistego, będzie uznawany za przychód z działalności gospodarczej, jeżeli między pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym rzecz ta zostanie wycofana z firmy a dniem jej zbycia nie upłynie sześć lat.

Jak korzystnie wykupić auto z leasingu do majątku prywatnego?

Przypomnijmy, że po zakończeniu umowy auto leasingu, jeśli wykupiony środek trwały trafi do majątku firmy i zaliczamy go do kosztów uzyskania przychodu to zrodzi to konsekwencje podatkowe przy próbie jego dalszej odsprzedaży. Mówiąc wprost – jako firma, będziemy musieli zapłacić wtedy podatek od sprzedaży wykupionego wcześniej „na firmę” samochodu osobowego. Sprzedajemy wtedy bowiem składnik majątku firmy. Jak już wspominaliśmy, wykup samochodu z leasingu na firmę płacącą podatek dochodowy CIT nie pozostawia w tej kwestii żadnego wyboru. Natomiast dla płatników PIT, którzy nie dokonają wykupu „na firmę” istnieje jednak nadal pewne korzystne rozwiązanie. Mimo „Polskiego Ładu”, który dotyka nas po dziś dzień wykup prywatny może w pewnych okolicznościach nadal dawać korzyść polegającą na sprzedaży „prywatnego” pojazdu bez podatku.

Jest furtka przy wykupie prywatnym na osobę fizyczną (tylko dla JDG i sp. cywilnych)

Wystarczy wykupiony na siebie, jako osobę fizyczną pojazd przekazać w darowiźnie osobie bliskiej. Ta natomiast będzie mogła sprzedać samochód bez podatku po upływie pełnych 6 miesięcy od momentu przekazania. Ten termin (6 miesięcy) będzie jednak obowiązywać do końca 2026 r. Fiskus bowiem też zauważył tę furtkę i ma w planach (projekt nowelizacji ustawy PIT/CIT o numerze UD116) uchwalenie przepisów, które wydłużą ten okres z 6 miesięcy do 3 lat.

Więcej przeczytasz w artykule poświęconym darowiźnie auta wykupionego z leasingu.

By skorzystać na darowiźnie najbardziej należy samochód podarować osobie z tzw. zerowej grupy podatkowej, do której zaliczamy: małżonka, zstępnych (syna, córkę, wnuki, prawnuki), wstępnych (matkę, ojca, dziadków), rodzeństwo, ojczyma i macochę. Osoby te są bowiem zwolnione od podatku od darowizny.

Sama darowizna nie jest bowiem opodatkowania! Wynika to z tego, że osoba z zerowej grupy podatkowej, jako obdarowana zwolniona jest z podatku na podstawie art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Czyli możliwy będzie taki scenariusz, w którym przedsiębiorca prowadzący JDG wykupi samochód z leasingu bez wprowadzania go na stan swojej firmy, a następnie obdarowuje nim np. swoją żonę. Ta zaś będzie mogła sprzedać pojazd, jako osoba prywatna, bez PIT i VAT po upływie 6 miesięcy.

Zatem zamiast czekać 6 lat na możliwość sprzedaży wykupionego prywatnie auta bez konieczności płacenia PIT/VAT, można darować je po wykupie np. żonie lub córce. Niech pojeżdżą samochodem przez pół roku. Po 6 miesiącach będzie można zarobić na jego sprzedaży i bez rozliczania się z takiej transakcji z fiskusem.

Co dalej zrobi obdarowana z uzyskanymi ze sprzedaży samochodu pieniędzmi pozostaje tylko w jej gestii!

Jak zyskać dzięki wykupowi prywatnemu?

By uzyskać pożądany efekt wystarczy by faktury wykupowej nie ewidencjonować w rejestrze kosztów firmowych – czy to w ramach środków trwałych czy jako wyposażenia (jeśli wartość na fakturze będzie mniejsza od 10 tys. zł). Co istotne, nie ma też znaczenia czy faktura wykupowa będzie wystawiona „na firmę” czy na osobiste dane jej właściciela czy wspólnika spółki cywilnej. Fiskus, w razie kontroli, będzie widział, że nie wprowadziliśmy samochodu czy motocykla do naszej firmy (nie ujęliśmy takiej faktury w kosztach uzyskania przychodu) i to jest warunek wystarczający.

Warto zatem w przypadku wykupu na cele prywatne zastanowić się, jaką wysokość kwoty za wykup auta z leasingu przyjąć już przy zawieraniu umowy.

Jaki wykup końcowy ustalać dla samochodów droższych, w cenie powyżej limitu 100/150/225 tys. zł?

Pobierz kalkulator leasingu samochodów osobowych w Excelu by sprawdzić, przy jakiej wysokości wykupu auta droższego od limitu zyskasz najwięcej w podatku dochodowym PIT dla swojej działalności gospodarczej!

Jeżeli przyjmiemy niską wartość wtedy przy wykupie nie będziemy „żałować”, iż zapłacona, niska cena rezydualna nie powiększyła nam kosztów uzyskania przychodów lub nie zasiliła wykazu naszych środków trwałych. Samochodem zaś obdarujemy bliską osobę. Ta, po upływie 6 miesięcy – licząc od końca miesiąca, w którym obdarowaliśmy autem osobowym z leasingu bliską osobę – sprzeda go, jako osoba prywatna i zapewne wg wartości rynkowej! Co ważne – jak już wspominaliśmy – bez żadnych konsekwencji ani w podatku dochodowym ani w podatku VAT. Obdarowana osoba nie będzie zobowiązana do zapłaty od takiej transakcji podatku PIT czy VAT!

Podsumowanie korzystnego wykupu z leasingu dla JDG

Zmiany podatkowe nie zlikwidowały wykupu na osobę prywatną. Nadal jest on możliwy! Jednak nie jest opłacalny, jeśli celem wykupu prywatnego będzie odsprzedaż pojazdu w ciągu kilku czy kilkunastu miesięcy od dnia wykupu. To właśnie, w dużej mierze, eliminuje jego stosowanie w praktyce. Jedynym kuszącym rozwiązaniem jest tu darowizna wykupionego prywatnie auta osobie bliskiej. Czas na to pozostał jednak do końca 2026 r.

Pamiętaj obowiązującą główną zasadę, że jeśli pojazd z leasingu zostanie wykupiony prywatnie, wtedy przy jego odsprzedaży – w okresie 6 lat licząc od momentu wykupu prywatnego – firma (z reguły właściciel jednoosobowej działalności gospodarczej, który dokonał wykupu prywatnego na siebie a użytkował ten samochód w trakcie trwania umowy leasingu) będzie zmuszona do zapłacenia podatku dochodowego PIT od jego odsprzedaży oraz naliczenia i odprowadzenia podatku VAT. W dodatku wszystko będzie liczone od wartości rynkowej sprzedawanego pojazdu a nie jego wartości rezydualnej.

Dzięki opisanej tu furtce wykup prywatny (dotyczy tylko JDG i sp. cywilne) z zamiarem odsprzedaży auta poprzedzonej darowizną jest bardzo opłacalnym rozwiązaniem. Ważne jednak by obdarowany nie dokonał zwrotnego transferu pieniędzy, uzyskanych ze sprzedaży pojazdu na rzecz darczyńcy a sam darczyńca nie korzystał w sposób nieprzerwany z tego pojazdu pomimo dokonanej darowizny!

Co istotne to fakt, że ostatnich zmian podatkowych nie odczują firmy płacące podatek CIT. Dla nich nic się nie zmienia! Większości płatników PIT może też tego nie odczuć, bo – co pokazuje praktyka rynkowa – bardzo często auto leasing, kończy się wykupem firmowym a nie prywatnym. Nie wpływa to również na kwestie opłacalności leasingu, który jest najkorzystniejszą obecnie formą finansowania samochodów firmowych wybieraną przez 2/3 polskich przedsiębiorców z sektora MŚP.